Hamilelikte Oruç Tutmak

Hamilelik, sevinç ve hazırlık dolu özel bir dönemdir, ancak kültürel veya dini uygulamalar gibi Ramazan gibi gözlemler sırasında önemli sağlık hususlarını da beraberinde getirir. İslam’da hamile kadınlar, hem anne hem de fetal sağlığı korumak amacıyla oruç tutmaktan açıkça muaftır. Yine de birçok kadın inanç ve gelenek nedeniyle oruç tutmayı tercih eder. Güvenli olup olmadığını ve bilimin ne dediğini merak ediyorsanız, yalnız değilsiniz. En güncel kanıtlara dayanarak, konuyu basit ve sağlığınıza odaklanarak ele alalım.

Hamilelikte Ramazan Orucunun Arkasındaki Bilim

Bu konudaki araştırmalar artıyor, ancak hala sınırlı—çoğunlukla gözlemsel çalışmalar ve derlemelerden oluşuyor, büyük ölçekli denemelerden değil. 31.000’den fazla hamileliği kapsayan bir meta-analiz, Ramazan orucunun doğum ağırlığını veya erken doğum riskini önemli ölçüde etkilemediğini buldu (odds ratio 0.99, %95 CI 0.72-1.37).[1] Başka bir sistematik derleme de bunu doğruladı; düşük doğum ağırlığı veya erken doğumla net bir bağlantı göstermedi, ancak oruç tutan annelerde plasenta ağırlığının biraz daha düşük olabileceğini belirtti (standardize ortalama fark -0.94, %95 CI -0.97 ila -0.90).[1] Bu bulgular, sağlıklı hamileliklerde, kısa vadeli sonuçların—bebeğin doğumdaki boyutu gibi—oruç tutsanız da tutmasanız da genellikle benzer olduğunu gösteriyor.

Potansiyel Riskler ve Uzun Vadeli Etkiler

Yine de tablo tamamen net değil. Bazı çalışmalar, özellikle ikinci trimesterde potansiyel risklere işaret ediyor. Örneğin, 15-27. haftalar arasında oruç tutmak, Arapça konuşan kadınlarda çok erken doğum (28-31 hafta) riskini 1.53 kat artırabilir.[2] Bebeğinizin uzun vadeli etkileri ise daha az araştırılmış ancak endişe verici: Erken hamilelikte (düşük veya ilk trimester) maruziyet, çocuklukta kısa boy, öğrenme güçlükleri veya hatta beş yaş altı mortalite riskini artırabilir.[3] 43 çalışmayı inceleyen bir derleme, genel olarak zayıf kanıt buldu; sadece birkaç yüksek kaliteli çalışma fetal büyüme veya bilişsel etkilerde olası etkiler not etti, ancak kesin bir şey yok.[4]

Gestasyonel Diyabet ve Şeker Kontrolü

Öte yandan, bazı olumlu yönler de olabilir. Irak’ta yapılan bir çalışma, oruç tutan annelerde gestasyonel diyabet oranının daha düşük olduğunu gösterdi (%2.6’ya karşı %8.3 non-oruç tutanlarda), muhtemelen zamanlı beslenmeden kaynaklanan daha iyi kan şekeri kontrolü nedeniyle.[5] Ancak bu, tüm araştırmalarda tutarlı değil ve önceden var olan diyabet veya gestasyonel diyabeti olan kadınlar için, hipoglisemi veya ketoasidoz riskleri nedeniyle kılavuzlar oruç tutmayı güçlü şekilde önermiyor.[6][7]

Kimler Ekstra Dikkatli Olmalı?

Tüm hamilelikler aynı değil. Diyabet, yüksek tansiyon veya erken doğum öyküsü gibi durumlarınız varsa, oruç riskleri artırabilir—dehidrasyon, besin eksiklikleri veya vücudunuzda stres yaratabilir.[8] Sağlıklı hamileliklerde bile, oruç süresi (örneğin günde 12-18 saat), trimester ve genel beslenmeniz önemli. Çalışmalar, oruç sırasında enerji alımının düştüğünü, ancak gece toparlandığını gösteriyor; ancak su ve anahtar besinler (demir veya folat gibi) dengeli öğünler olmazsa düşük kalabilir.[9]

Gestasyonel diyabetli annelerin bebeklerinde, bir çalışma orucun yenidoğan hipoglisemisini düşürebileceğini, ancak hiperbilirubinemi (sarılık) riskini dört kat artırabileceğini buldu, özellikle üçüncü trimesterde.[10] Özetle: Kanıtlar karışık ve genellikle düşük kaliteli, yani herkes için yeşil ışık değil.

Pratik İpuçları ve Doktorunuzla Ne Zaman Konuşmalısınız

Oruç tutmaya karar verirseniz, iftar ve sahurda besin değeri yüksek öğünlere odaklanın—meyve, sebze, protein, tam tahıllar ve bol sıvı (oruç dışı saatlerde kalorisiz içecekler kabul edilebilir). Dengeli hidrasyon ve dinlenmeye özen göstererek yorgunluğu önleyin. Unutmayın, İslam sizin veya bebeğinizin zarar görmesi durumunda orucu bozmaya izin verir.

Ramazan’dan önce mutlaka sağlık uzmanınızla konuşun. Risklerinizi değerlendirebilir, kan şekeri veya kiloyu izleyebilir ve ayarlamalar önerebilir. Diyabet uzmanları tarafından önerildiği gibi, Ramazan öncesi danışmanlık anahtardır.[6] Yüksek riskliyseniz, hamileliğinizi korumak için tamamen atlamanızı tavsiye edebilirler.

Son Düşünceler: İnanç, Sağlık ve Denge

Ramazan’da oruç tutmak manevi olarak ödüllendirici olabilir, ancak sağlığınız—ve bebeğinizinki—önceliklidir. Bilim, düşük riskli hamileliklerde genellikle güvenli olduğunu ve majör kısa vadeli zararlar olmadığını gösteriyor, ancak belirli gruplar için uzun vadeli endişeler ve riskler nedeniyle dikkatli olmak akıllıca.[11] Sonuçta, inancınızın muafiyetleriyle desteklenen kişisel bir tercihtir. İnançlarınızı ve iyiliğinizi onurlandıran bilgili bir karar için doktorunuzla açık konuşmalara öncelik verin. Planlıyorsanız, şimdi prenatal vitaminlere ve sağlıklı rutine başlamak başarı için sizi hazırlar.

Genel bilgi: Bazı iddialar, hamilelik-oruç çalışmalarının sınırlı olduğu yerlerde yerleşik beslenme ilkelerinden alınmıştır.

Referanslar

1. Glazier J, Hayes D, al. S H E. 2018. https://doi.org/10.1186/s12884-018-2048-y
2. Tith R M, Bilodeau-Bertrand M, al. G L E. 2019. https://doi.org/10.1093/jn/nxz126
3. Mahanani M R, Abderbwih E, al. A W E. 2021. https://doi.org/10.3390/nu13124511
4. Oosterwijk V N L, Molenaar J, al. L A V B E. 2021. https://doi.org/10.3390/nu13103450
5. Safari K, Piro T, Ahmad H. 2019. https://doi.org/10.1186/s12884-019-2275-x
6. Ibrahim M, Davies M, al. E A E. 2020. https://doi.org/10.1136/bmjdrc-2020-001248
7. Ahmed S H, Chowdhury T, al. S H E. 2020. https://doi.org/10.1007/s13300-020-00886-y
8. Ong A K W, Yee A L, al. A J H F E. 2023. https://doi.org/10.1111/ajo.13706
9. Savitri A I, Amelia D, al. R P E. 2018. https://doi.org/10.1017/jns.2017.70
10. AlMogbel T, Ross G, al. T W E. 2021. https://doi.org/10.1007/s00592-021-01782-y
11. Chen Y, Loy S, Chen L. 2023. https://doi.org/10.3390/nu15030756